Aschenputtel, inaczej żyjąca wśród popiołów.

 

      Zapewne każdy zna baśń o Kopciuszku. Bruno Bettelheim twierdzi, że jest to opowieść o rywalizacji pomiędzy rodzeństwem. Dzięki temu,     iż rzecz dzieje się w świecie fantastycznym, młody czytelnik może przeżyć dręczące, choć nie zawsze uświadomione i zrozumiałe, uczucia i obudzić w sobie nadzieję na lepszą przyszłość. Jednocześnie autor podkreśla, że relacje z rodzeństwem są problemem drugoplanowym. 

Najbardziej dotkliwa okazuje się zazdrość o uwagę rodziców. Dziecko boi się, że nie jest znaczące, ważne, kochane, lęka się odrzucenia ze strony swoich opiekunów. To właśnie te emocje wpływają na postrzeganie brata lub siostry.

     Według Bettelheima opowieść o Kopciuszku jest tak bardzo lubiana, ponieważ przynosi otuchę. Dzieci często uważają, że przez swoje złe myśli i czyny zasługują na złe traktowanie, na degradację. Dobre zakończenie baśni cieszy, bo pozwala myśleć,  że skoro wszyscy ludzie uważają Kopciuszka za dobrą osobę, to wszyscy oni uwierzą także w niewinność czytającego tę opowieść dziecka.

      Autor książki przykłada dużą wagę do roli złej macochy i okropnych sióstr. Dzięki nim złe czyny dzieci stają się nieistotne, a ich trudne uczucia wobec rodzeństwa uprawomocnione.   Co więcej, pod zewnętrznie widoczną pokorą, znajduje się tak naprawdę poczucie wyższości, które zostaje potwierdzone dzięki zakończeniu baśni, czyli odnalezieniu i wybraniu Kopciuszka przez prawdziwego królewicza. Bohaterka tej baśni zwycięża, nie tylko dzięki magicznej pomocy, ale przede wszystkim dzięki własnym przymiotom i staraniom. To budzi nadzieję u dziecka, że i ono ma szansę na taki sukces.

       Baśń "Kopciuszek" ma wiele wersji, różnią się one wieloma szczegółami, ale oś problemu pozostaje ta sama.W nowszych wersjach ośrodkiem fabuły jest rywalizacja pomiędzy rodzeństwem, to właśnie ona ukrywa prawdziwy sens opowieści, stłumione pragnienia edypalne. Świadomie trudno jest nam dostrzec taką tematykę baśni, jednakw sferze nieświadomości dociera do nas wiele uczuć związanych z doświadczeniami rywalizacyjnymi. W dziewczynce może ona poruszyć stłumione pragnienia pozbycia się matki i zdobycia ojca oraz poczucie winy wiążące się z tymi emocjami.

      Niezwykle ważnym, choć niewidocznym w polskim tytule, aspektem jest życie Kopciuszka wśród popiołów, które są symbolem czystości, delikatności, ale też mogą wiązać się ze strzeżeniem ognia, paleniska domowego. Wraz z rozwojem chrześcijaństwa znaczenie popiołów uległo degradacji, wcześniej kojarzone być mogło ze szczytną rolą westalek, teraz kojarzone jest z brudem.  Na szczęście dzisiaj są jeszcze inne pozytywne skojarzenia - ciepło domowego ognia, przypatrywanie się przygotowywaniu jedzenia, brudzenie się, które sprawia dzieciom ogromną przyjemność i szczęśliwe czasy bliskości z matką.

     Jeżeli chcecie poznać psychoanalityczną interpretację baśni "Kopciuszek" oraz wielu innych opowieści, zapraszamy do przeczytania książki pt. "Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni".

 

 

 

gallery/img_20160831_172652

Cudowne i pożyteczne